323.faersla.próf

(varúd. faerslan hér á eftir er thvadur og hringavitleysa um hljódfraedi, meira ad segja leidinleg fyrir thá sem hafa áhuga á henni, ekki lesa.)

Ae. Er ad fara í próf á morgun. Ég er svona nja stemmd fyrir thad. Thetta er bara hljódfraedi. Ef thetta vaeri bara fraedilegt, thá myndi ég nú alveg geta thetta, en thetta er víst praktískt, madur tharf ad hljódrita. Sem thýdir thad ad ég tharf ad laera utan ad í hvada umhverfi hvada allófón birtast. Thad góda vid hljódritun á eigin tungumáli er thad ad madur tharf ekkert ad laera utan ad, madur bara ber ordid fram í huganum og thá veit madur thad. Madur tharf ekkert ad laera utan undantekningarnar (t.d langt sérhljód á undan p,t,k,s +j,r,v) madur bara hlustar. En á ödru tungumáli neydist madur til thess ad laera thetta utan ad af thví ad madur (=ég) veit ekkert hvernig edlilegur framburdur er. Thad er nú í lagi thegar hljódin eru til í íslensku en thegar thad er eitthvad bull eins og raddad 's' thá fer ég alveg í kerfi. Auk thess sem ég er bara ekkert sammála thví ad 's' raddist í spaensku, ekki heyri ég thad amk. Og svo finnst mér svolítid eins og thad sé verid ad flaekja málin bara til thess ad thetta sé ekki of létt. Hvad er til daemis málid med ad greina á milli 5 'a' hljódbrigda? OK, langt og nefjad eiga kannski rétt á sér, en framgómad og afturgómad (ef ég er ad thýda rétt)?? Thad segir sig sjálft ad hljódin bera alltaf keim af theim hljódum sem thau birtast med, og ef ég skil rétt thá er thetta bara örlítill munur, thannig ad ég sé alls ekki tilganginn med thví sýna thennan mun í hljódritun. Mér finnst eins og thad sé bara verid ad flaekja málin, af thví ad spaenskt hljódkerfi er í raun og veru mjög einfalt. Bara 19 fónem, og faest theirra hafa mörg allófón. Bara fimm sérhljódar. Og thetta med ad tilgreina oro-nasalidad á sérhlódunum... er thad ekki ótharfi? Virdist vera eitthvad á reiki, hjá sumum verdur thetta nefjad, en hjá ödrum ekki... bla bla bla.

Svo er thad thetta med ad vita hvort hljódin eru tvíhljód eda hiato. Hvernig á ég ad geta thad ef ég hef ekki hugmynd um hvernig thad á ad bera thau fram? Og svo vil ég meina thad (sem er sjálfsagt tóm vitleysa) ad tvíhljód í spaensku séu bara hálfsgildings tvíhljód, mér finnst thau ekki renna nógu vel saman, mér finnst eins og fólk beri thau fram sem tvö stök hljód. En thetta er sjálfsagt ekki rétt, thad aetti ad vera audvelt ad sjá thetta í hljódrofsrita. Fór bara ad paela í thessu eftir ad ég var í Sala um árid, og vid Aubba fórum med myndir í framköllun og afgreidslukonan var ad reyna ad bera fram nafnid hennar og hún sagdi svo greinilega A-údúr, en ekki Ádúr.

Svo hef ég líka rosa mikid paelt í hljódalengd í spaensku, frá thví ad ég byrjadi ad laera hana. Fólk segir nefninlega hvorki 'o:la' né 'ol:a' (vantar hornklofa á thetta lyklabord), sem er einstaklega erfitt fyrir mig ad medtaka, thar sem thetta er ekki haegt í íslensku. En málid er bara thad ad thad eru eiginlega ekki til stutt eda löng hljód, öll hljódin eru jafnlöng (allavega samkvaemt bókinni sem ég var ad lesa, sem ég treysti reyndar ekki af thví ad thad eru svo margar villur í henni). Sérhljód verda bara löng ef thad eru tvö sem renna saman í eitt, og svo geta thau víst verid löng í enda ords, ef thad er pása á eftir. Sem aftur er rosa erfitt fyrir mig ad skilja, af thví ad hljód í enda fleirkvaedra orda í íslensku eru alltaf stutt.

Og svo er ég allt í einu alveg haett ad skilja fónem. (gerist mjög oft fyrir próf, skyndilega haetti ég ad skilja grunnatridin). Er til daemis óraddad 'l' fónem í íslensku eda allófón af röddudu 'l'? Mér finnst eins og thad sé fónem af thví ad thad er merkingargreinandi munur á milli hlíf og líf. En samt finnst mér eins og ég muni ad thad sé ekki fónem (thó alls ekki viss). Ef svo er, er thad thá af thví ad óraddada 'l' birtist bara í ákvednu umhverfi? Eins og á eftir h í byrjun ords? En 'h' í 'hlíf' heyrist ekkert, 'hl' er bara leid til ad tákna hljódid óraddad 'l'. Ae, tekst ekki alveg ad gera mig skiljanlega, en nidurstadan er sú ad fónem séu bara bull. Og hafidi thad.

Takk fyrir, hér med hefur mér tekist ad drepa alla thá úr leidindum sem héldu thennan lestur út. Geri adrir betur. En sorrý, er í prófum.