694. færsla. Er ekki kominn tími á kvartblogg?

Margt hefur verið sagt og bloggað um endurútgáfu bókarinnar Tíu litlir negrastrákar síðustu daga og kannski ber ég í bakkafullan lækinn með því að leggja orð í blogg um þetta mál en stundum verður maður bara að hella úr sér.

Af hverju er fólk (e-r prestur, Kolbrún Bergþórsdóttir ... ) að verja þessa bók? Ég veit að pólitísk rétthugsun getur gengið út í öfgar og verið fáránleg en í þessu tilviki er hún það engan veginn að mínu mati. Við þurfum ekkert að kalla þetta pólitíska rétthugsun því það gefur í skyn að við séum að tala um eitthvað tískufyrirbrigði sem sem gengur kannski yfir. Við getum bara kallað þetta réttsýni. Hvernig dirfist fólk að réttlæta það að barnabók sem samanstendur af kynþóttafordómum og engu öðru sé endurútgefin? Fólk getur alveg haldið því fram að bókin sé ekki endilega neikvæð gagnvart svertingjum, heldur lýsi þetta bara klaufaskap og óheppni almennt, en það er einfaldlega ekki rétt. Aðalatriðið í bókinni er að þetta eru negrastrákar. Vísurnar byggja allar á því að fólk af ákveðnum litarhætti sé heimskara eða síðra en af öðrum.

Af hverju að gefa þessa bók út núna? Finnst fólki eðlilegt að niðurlægja samborgara sína? Fyndist fólki þetta skemmtilegt ef þetta héti tíu litlir mongólítar? Eða tíu kátir kynvillingar eins og baggalútur birti?

Sumir þeir sem verja þessa bók segja að það sé engu minni hryllingur í ýmsum öðrum barnabókum. Það er alveg rétt. Ég er ekki á því að það eigi að útiloka hrylling úr barnasögum. Væri gaman að lesa endalaust sögur sem fjölluð um það hvað blómin eru falleg og úlfarnir góðir? Nei, hryllingurinn má alveg vera. Þetta snýst ekki um það. Þetta snýst ekki endilega um það að strákarnir í sögunni deyji. Þetta er rangt vegna þess að strákarnir í sögunni deyja, að því er virðist, vegna þess að þeir eru negrar.

Allar sögur bera vitni því þjóðfélagi sem þær spretta úr og því birtast í mörgum þeirra kynþáttafordómar, kynjamisrétti og yfirhöfuð flestar tegundir misréttis. Það er óhjákvæmilegt og eðlilegt. Það þýðir ekki að allar bækur nema nútímabækur séu „réttdræpar“ samkvæmt pólitískri rétthugsun. Við hljótum að geta lesið í kringum fordómana þegar við lesum gamlar bækur. Kannski kímt og blessað okkur yfir því að þjóðfélagið hafi komist yfir þetta. En það er reginmunur á bókum þar sem fordómar birtast á einhvern hátt, eða bókum þar sem fordómarnir eru aðalatriðið! Sér fólk þennan mun ekki?

Kannski verð ég skynsamt foreldri ef ég eignast einhvern tímann börn, og mun lesa með börnum mínum og reyna að lesa „rétt“ með þeim. Kenna þeim víðsýni og umburðarlyndi. Kannski ræða við þau um hlutverk kynjanna ef við lesum saman Enid Blyton. En ég sé ekki hvernig, og af hverju, ég ætti að lesa með þeim bók sem gerir brandara úr því að stráfella svertingja. Og hvað með öll börnin sem eiga foreldra sem hafa ekki tíma til eða áhuga á að lesa með börnum sínum?

Ég gat ekki betur heyrt en að Kolbrún Bergþórsdóttir réttlætti söguna með því að hún endi vel. Ó vá, einn af 10 lifir. Já, það er sveimér góður endir. Já, það má segja hvað sem er ef bókin endar vel!

Mér finnst þetta bara rangt, rangt, rangt. Hlægilegt að segja að þetta sé í lagi af því að pólitísk rétthugsun sé farin að ganga út í öfgar. Það er eins og að segja að það sé í lagi fyrir menn að misþyrma konum sínum því sumir feministar gangi út í öfgar.

Æ. Ég ætlaði ekki hafa þetta svona langt.

Æ. Nú heyri ég að það var líka talað um þetta í Kastljósi. Þetta er sjálfsagt bloggað í bakkafullan lækinn. Kannsi er ég að endursegja óviljandi það sem aðrir hafa sagt. En ó jæja.